Aston Villa to klub, który przez dziesięciolecia doświadczył wszystkiego – od triumfów w Pucharze Europy po degradację do trzeciej ligi. Historia The Villans to historia wzlotów i upadków, która pokazuje, że nawet największe potęgi mogą się przewrócić, ale także – że odbudowa jest możliwa. Dziś, po latach zmagań, Birmingham znów patrzy na swoją drużynę z nadzieją, a pozycja Aston Villa w rankingu Premier League przypomina czasy świetności.
Klub założony w 1874 roku zapisał się w historii angielskiej piłki jako jeden z najbardziej utytułowanych. Siedem tytułów mistrzowskich, siedem trofeów FA Cup i Puchar Europy z 1982 roku – to osiągnięcia, o których większość zespołów może tylko marzyć. Jednak droga Villa do obecnej pozycji wiodła przez piekło, które niemal zniszczyło klub od środka.
## Złota era i pierwsze pęknięcia Aston Villa zdominowała angielską piłkę na przełomie XIX i XX wieku. Siedem tytułów Football League First Division zdobytych między 1893 a 1981 rokiem plasuje klub w elitarnym gronie potęg tamtych czasów. W sezonie 1930-31 Villa ustanowiła rekord wszech czasów, zdobywając 128 bramek w 42 meczach pierwszej ligi – wynik, który do dziś pozostaje niedościgniony w angielskiej piłce.Villa Park gościło więcej półfinałów FA Cup niż jakikolwiek inny stadion w Anglii – 55 do dziśKlub był pionierem – jako pierwszy w świecie zatrudnił płatnego menedżera, George’a Ramsaya w 1886 roku. To pod jego wodzą, trwającą aż do 1926 roku, Villa zbudowała swoją potęgę. Ramsay pozostaje najbardziej utytułowanym menedżerem w historii klubu z 6 mistrzostwami i 6 trofeami FA Cup. ## Katastrofa 1936 roku – pierwszy prawdziwy kryzys Po 48 latach w najwyższej klasie rozgrywkowej, Villa spadła w sezonie 1935-36, notując katastrofalny bilans obronny – 110 straconych goli w 42 meczach. Siedem bramek w jednym meczu od Teda Drake’a z Arsenalu stało się symbolem upadku. Klub wydał ogromną jak na tamte czasy kwotę £35,500 na siedmiu zawodników, próbując uniknąć spadku, ale pieniądze nie rozwiązały problemu. Aston Villa, wówczas jeden z najsłynniejszych klubów na świecie, po raz pierwszy w historii spadła z ligi, a wracający do zarządu Fred Rinder powiedział: „Villa była wielkim klubem, nadal jest wielkim klubem i zawsze będzie wielkim klubem”. Te słowa stały się mantrą w kolejnych dekadach kryzysów. Ranking Aston Villa po tym sezonie był najgorszy w historii klubu. Z potęgi angielskiej piłki stała się klubem drugiej ligi, walczącym o przetrwanie.
| Okres | Pozycja w rankingu | Liga | Kluczowe wydarzenia |
|---|---|---|---|
| 1893-1910 | Top 3 w Anglii | First Division | 6 tytułów mistrzowskich |
| 1936-1938 | Poza elitą | Second Division | Pierwsza degradacja w historii |
| 1970-1972 | Dno rankingów | Third Division | Najniższy punkt w historii |
| 1981-1982 | Nr 1 w Europie | First Division | Zwycięstwo w Pucharze Europy |
| 2016-2019 | Championship | Druga liga | Koniec 28-letniej serii w Premier League |
Od Third Division do Pucharu Europy w siedem lat – jedna z najbardziej niezwykłych historii odbudowy w piłce nożnej## Długi marsz do Premier League i kolejny upadek Kolejna degradacja przyszła w 1986-87, zaledwie pięć lat po triumfie w Pucharze Europy, ale natychmiastowy awans jako mistrzowie Second Division w 1987-88 zapewnił Villa miejsce w elicie na długie lata – 28 kolejnych sezonów do 2015-16. Ten okres przyniósł stabilność, ale nie wielkie sukcesy. Villa wygrała League Cup w latach 1994, 1996 i regularnie plasowała się w środku tabeli Premier League. Największym transferem był sprzedaż Jacka Grealisha do Manchester City za £100 milionów w sierpniu 2021 roku – wówczas rekord brytyjski. Jednak problemy finansowe i sportowe narastały. Sezon 2015-16 był katastrofalny – Villa zdobyła zaledwie 27 bramek w 38 meczach, najgorszy wynik w historii klubu w Premier League. Degradacja była nieunikniona. ## Kryzys 2016-2019 – balansowanie na krawędzi Spadek do Championship w 2016 roku był szokiem. Klub, który nigdy nie spadł niżej niż Second Division od lat 70., nagle znalazł się w drugiej lidze z ogromnymi problemami finansowymi. Ranking Aston Villa w tym okresie był najniższy od dekad – klub zajmował miejsca w okolicach 40-50 pozycji w ogólnokrajowych zestawieniach.
- Sezon 2016-17: 13. miejsce w Championship
- Sezon 2017-18: porażka w finale play-offów
- Sezon 2018-19: zwycięstwo w play-offach i powrót do Premier League
| Sezon | Pozycja finalna | Punkty | Osiągnięcia europejskie |
|---|---|---|---|
| 2022-23 | 7. miejsce | 61 | Awans do Conference League |
| 2023-24 | 4. miejsce | 68 | Kwalifikacja do Champions League |
| 2024-25 | W trakcie | – | Faza pucharowa Champions League |
Udział w Champions League przyniósł Villa dodatkowe £57 milionów przychodów w porównaniu do poprzedniego sezonu## Problemy w raju – zależność od strzałów z dystansu Mimo imponujących wyników, eksperci zwracają uwagę na niepokojące trendy. Z 16 bramek ligowych Villa w sezonie 2024-25, aż dziewięć padło spoza pola karnego – to 56%, najwyższy odsetek na tym etapie sezonu w historii Premier League. Ta zależność od strzałów z dystansu odzwierciedla głębszy problem – Villa tworzy mniej sytuacji wysokiej jakości, a gdy przeciwnicy zamykają środek pola, drużyna ma trudności ze znalezieniem alternatywnej drogi do bramki. Villa wygrała 10 z ostatnich 11 meczów ligowych, w tym z liderującym Arsenalem i drugim Manchester City, wygrywając każdy mecz ligowy po środowym spotkaniu europejskim – co jest niezwykle trudne do osiągnięcia. Jednak osiem z dziesięciu zwycięstw było różnicą tylko jednej bramki, a Villa rzadko rozbija przeciwników, często będąc zmuszona do obrony jednobramkowego prowadzenia. ## Wyzwania finansowe i PSR Sukces sportowy wiąże się z wyzwaniami finansowymi. Villa musiała zawrzeć porozumienie z UEFA w sprawie finansowej stabilności i dąży do pozostania w dopuszczalnym progu strat wynoszącym około £15 milionów na rok finansowy 2024/2025. W letnim oknie transferowym 2024 Villa musiała zarządzać budżetem zgodnie z regulacjami UEFA i Premier League, sprzedając Jacoba Ramseya do Newcastle za ponad £45 milionów. Klub sprowadził na zasadzie wypożyczenia Jadona Sancho i Harveya Elliotta, a także podpisał Victora Lindelofa za darmo, rejestrując netto zysk zaledwie £7,7 miliona. Stosunek wynagrodzeń do przychodów spadł z 89% w 2022-23 do 82% w 2023-24, co pokazuje, że klub jest na dobrej drodze do stabilności finansowej. ## Inwestycje w kadrę i rekordowe transfery Rankingi Aston Villa w europejskich zestawieniach wartości kadr znacząco wzrosły w ostatnich latach. Najwyższy wydatek w historii klubu to £50 milionów za belgijskiego pomocnika Amadou Onanę z Evertonu w lipcu 2024. Onana szybko stał się kluczowym zawodnikiem. 24-letni Belg jest potężny, szybki i doskonały w odbiorach, wygrywając 64,66% pojedynków. To właśnie takie transfery podniosły pozycję Aston Villa w rankingu wartości kadr Premier League. ## Kontrowersje i problemy wewnętrzne Nie wszystko układało się idealnie. Sytuacja latem 2024 wywołała niezadowolenie wśród zawodników – niepewność co do przyszłości wielu graczy, w tym Martineza, Watkinsa i Rogersa, złamała jedność zespołu zbudowaną w poprzednim sezonie. Klub nie planował zwolnienia Emery’ego, dając mu przestrzeń do rozwiązania problemów, a jeśli Hiszpan uspokoi szatnię i narzuci swoją metodę, Villa może odzyskać ducha ostatnich lat. ## Historyczne rekordy i osiągnięcia Ranking Aston Villa w historycznych zestawieniach angielskiej piłki jest imponujący:
- 7 tytułów mistrzowskich Anglii
- 7 trofeów FA Cup
- 5 zwycięstw w League Cup
- 1 Puchar Europy (1981-82)
- 1 Superpuchar UEFA (1982-83)