Gdy mowa o reprezentacjach, które zapisały się w historii futbolu jednym spektakularnym triumfem, Dania zajmuje szczególne miejsce. To drużyna, która w 1992 roku wróciła z wakacji i została mistrzem Europy, pokonując w finale samych Niemców. Ale duńska piłka to znacznie więcej niż tylko ta baśniowa opowieść ze Szwecji. To historia olimpijskich medali z początku XX wieku, legendarnych zawodników pokroju Petera Schmeichela czy braci Laudrup, oraz konsekwentnego budowania pozycji w europejskim futbolu. Reprezentacja Danii w piłce nożnej zasługuje na znacznie więcej uwagi, niż tylko wspomnienie jednego turnieju sprzed ponad 30 lat.
Reprezentacja Danii w piłce nożnej – kluczowi zawodnicy aktualnego składu
Aktualny skład reprezentacji Danii stanowi mieszankę doświadczonych graczy z czołowych europejskich lig oraz młodszych piłkarzy, którzy stopniowo budują swoją pozycję w kadrze. Selekcjoner Brian Riemer, który objął stanowisko w październiku 2024 roku, ma do dyspozycji zawodników reprezentujących kluby z Premier League, Serie A, Bundesligi czy innych prestiżowych rozgrywek. Kompletne zestawienie piłkarzy powołanych do kadry narodowej, wraz z ich numerami, pozycjami i klubami, znajdziesz w tabeli poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Największy sukces – baśniowy triumf na Euro 1992
W 1992 roku reprezentacja Danii triumfowała w mistrzostwach Europy i jest to największy sukces drużyny narodowej tego kraju. Co czyni to osiągnięcie jeszcze bardziej niezwykłym? Dania zajęła drugie miejsce w grupie eliminacyjnej za Jugosławią, jednak w ramach sankcji ONZ, UEFA wykluczyła Jugosławię (za prowadzenie działań wojennych w Bośni) a jej miejsce zajęli Duńczycy.
Zawodnicy zostali wezwani z urlopów zaledwie dziesięć dni przed rozpoczęciem turnieju. Wielu z nich przebywało na wakacjach, a jeden z piłkarzy podobno remontował własny dom. Piłkarze, których powołano z urlopów wywalczyli tytuł Mistrzów Europy, pokonując po drodze obrońców tytułu – Holendrów oraz Mistrzów Świata – Niemców. To brzmi jak scenariusz filmowy, ale rzeczywiście się wydarzyło.
Droga do finału – od remisu do sensacji
Start Duńczyków w turnieju nie zapowiadał sensacji. Bezbramkowy remis z Anglią i porażka 0:1 ze Szwecją stawiały ich pod ścianą przed ostatnim meczem grupowym. W starciu z Francją musieli wygrać i liczyć na korzystny wynik w drugim spotkaniu. Bramki niechcianego w drugoligowej włoskiej Pisie Henrika Larsena i rezerwowego Larsa Elstrupa dały sensacyjną wygraną 2:1, która przy jednoczesnym zwycięstwie Szwecji nad Anglią dała Duńczykom awans do półfinału.
W półfinale czekała na nich potęga – Holandia z Markiem van Bastenem, Ruudem Gullitem i Dennisem Bergkampem. Po utrzymaniu remisu 2:2 po dogrywce, Dania wygrała w rzutach karnych, a Schmeichel obronił strzał Marco van Bastena, co dało Duńczykom przepustkę do finału.
Finał – dwie kontry, które zmieniły historię
Reprezentacja Danii ograła w decydującym starciu Niemców 2:0. Peter Schmeichel rozgrywał w tym czasie swój własny mecz i kilkukrotnie ratował Duńczyków przed stratą bramki. Ekipa Nielsena wyprowadziła w trakcie spotkania dwie niebezpieczne kontry… obie wykorzystując. Bramki Jensena i Vilforta zapewniły obu nieśmiertelność, a Danii miano największej piłkarskiej sensacji w mistrzostwach Europy.
John Jensen strzelił gola w finale mimo że na rozgrzewce przed meczem nie trafił ani razu – Brian Laudrup przysiągł sobie wtedy, że w meczu mu nie poda piłki do strzału
Legendy duńskiej piłki – Peter Schmeichel
IFFHS nazwał Schmeichela najlepszym bramkarzem świata w 1992 i 1993 roku po tym turnieju – nagród, których nigdy więcej nie zdobył. UEFA powtórzyła nagrody w 1992 i 1993 roku, ale także nazwała go najlepszym w 1998. To właśnie on był fundamentem sukcesu Danii na Euro 1992.
Schmeichel przeszedł do Manchesteru United rok przed mistrzostwami Europy i tam zbudował swoją legendę. Z „Czerwonymi Diabłami” aż pięciokrotnie świętował zdobycie mistrzostwa, a w 1999 roku po pamiętnej wygranej nad Bayernem Monachium – triumf w Lidze Mistrzów. W kadrze rozegrał ogółem 129 występów i strzelił 1 bramkę.
Charakterystyczny bramkarz o imponującej posturze zapisał się w historii jako innowator. Nie tylko świetnie bronił, ale też potrafił rozpoczynać akcje ofensywne swoimi podaniami. Syn poszedł w jego ślady – Kasper został bramkarzem i wygrał tytuł… w Leicester City w 2016 roku. Piękna klamra spajająca kariery ojca i syna – dwa niespodziewane triumfy.
Bracia Laudrup – geniusz i nieobecność
Michael Laudrup jest niekwestionowanie największym piłkarzem, jakiego Dania kiedykolwiek wyprodukowała. Był jednym z absolutnie najlepszych na świecie pod koniec lat 80./na początku lat 90.. Grał w Juventusie, Lazio, Barcelonie i Realu Madryt. Puchar Europy zdobył w 1992 roku z Barceloną.
Paradoksalnie jednak pomimo wielu sukcesów Laudrup nie mógł cieszyć się z największego, czyli Mistrzostwa Europy dla Danii w 1992, gdyż z powodu konfliktu z selekcjonerem nie grał w kadrze przez 3 lata. Wraz ze swoim bratem – Brianem, obrazili się na trenera Nielsena po domowej porażce z Jugosławią (0:2), zarzucając mu tchórzostwo i zbyt defensywną taktykę i rezygnując z gry dla reprezentacji.
Michael nie wrócił na Euro 1992, ale jego młodszy brat Brian tak. Do sukcesu we wspominanych mistrzostwach Duńczyków poprowadził młodszy brat Michaela – Brian oraz inna legenda Peter Schmeichel. Bez wątpienia największą karierę zrobił z 20-osobowej ekipy Mollera Nielsena Peter Schmeichel, a obok niego Brian Laudrup. Mniej znany z braci może pochwalić się w CV: Fiorentiną, Milanem, Rangersami, Chelsea, czy Ajaksem.
Michael Laudrup w sezonie 1993/94 zdobył z Barceloną mistrzostwo Hiszpanii i wygrał z Realem 5:0. Rok później wygrał mistrzostwo z Realem i pokonał Barcelonę 5:0
Inne sukcesy reprezentacji Danii
Choć Euro 1992 to koronny sukces, duńska kadra ma na koncie znacznie więcej osiągnięć. Trzy lata później Duńczycy triumfowali także w Pucharze Konfederacji, pokonując w finale mistrzów Copa America – Argentyńczyków. To był kolejny dowód na to, że Dania potrafi rywalizować z najlepszymi.
Medale olimpijskie z początku XX wieku
Oprócz wywalczenia srebra w premierowym udziale w 1908 r., Duńczycy jeszcze trzykrotnie sięgali po medale na olimpiadach. W 1912 i 1960 r. kończyli zmagania na drugim miejscu, natomiast w 1948 r. uplasowali się na trzeciej pozycji. To pokazuje, że duńska piłka ma długą tradycję – Duński Związek Piłki nożnej powstał już w 1889 r..
Na Olimpiadzie w Londynie (1948 r.) Duńska kadra zrewanżowała się gospodarzom imprezy za porażkę na igrzyskach sprzed lat i triumfowała 5:3 w starciu o brązowy medal. Podczas tego turnieju wicekrólem strzelców został John Hansen z siedmioma trafieniami.
Występy na mistrzostwach świata
Najlepszy wynik Dania zanotowała na mistrzostwach świata w 1998 r., kiedy to na turnieju we Francji zakończyła zmagania na etapie ćwierćfinału. To wciąż pozostaje najlepszym osiągnięciem Duńczyków na mundialach. Po raz pierwszy wystąpili na Mundialu w Meksyku (1986 r.), dochodząc do 1/8 finału.
Na mistrzostwach świata 2018 w Rosji Dania także pokazała swoją wartość. Duńczycy grali w grupie C razem z Francją, Australią i Peru. Po wygranej (1:0) z Peruwiańczykami i dwóch remisach (z Australią 1:1 i Francją 0:0) z pięcioma punktami zajęli drugie miejsce w grupie i awansowali do 1/8 finału.
Euro 2020 – powrót do czołówki Europy
Podczas Euro 2020 Dania była rewelacją turnieju i dotarła aż do półfinału rozgrywek, w którym po dogrywce przegrała z Anglią 1:2. Ten turniej zapamiętamy jednak przede wszystkim z innego powodu – piłkarz reprezentacji Danii, Christian Eriksen, stracił przytomność w 42. minucie meczu z Finlandią i musiał być reanimowany na murawie. Okazało się, że sportowiec miał atak serca.
Pomimo traumatycznego początku turnieju, Duńczycy pokazali niesamowitą siłę charakteru. Wygrali z Walią 4:0 w 1/8 finału, a następnie pokonali Czechy 2:1 w ćwierćfinale. Dopiero gospodarze – Anglicy – zatrzymali ich w półfinale, choć Dania walczyła dzielnie.
Stadion, barwy i przydomek
Domowym obiektem narodowej drużyny Danii jest Stadion Parken w Kopenhadze, który pomieści obecnie 38 065 widzów. To nowoczesny obiekt, który na co dzień służy klubowi FC Kopenhaga.
Reprezentacja Danii znana jest pod przydomkiem Danish Dynamite, czyli Duński Dynamit. Ta nazwa powstała w latach 80. XX wieku i doskonale oddaje styl gry Duńczyków – dynamiczny, wybuchowy i nieprzewidywalny. Barwy narodowe to czerwień i biel – podczas gdy flaga narodowa Danii jest czerwona z białym krzyżem, barwy zespołu piłkarskiego to głównie czerwień i biel. Stroje domowe zazwyczaj składają się z czerwonych koszulek, białych spodenek i czerwonych skarpetek.
Rekordziści i najlepsi strzelcy
Mówiąc o reprezentacji Danii, warto wspomnieć o zawodnikach, którzy zapisali się w statystykach kadry. Peter Schmeichel z 129 występami należy do absolutnej czołówki, jeśli chodzi o liczbę meczów w narodowych barwach. Brian Laudrup rozegrał 82 spotkania i strzelił 21 bramek, co czyni go jednym z najskuteczniejszych napastników w historii duńskiej kadry.
Do sukcesu na Euro 1992 poprowadził swoją kadrę Henrik Larsen, który zdobył podczas tego Euro trzy bramki. Był współkrólem strzelców turnieju wraz z Niemcem Karlem-Heinzem Riedlem.
| Zawodnik | Pozycja | Największe osiągnięcie | Występy w kadrze |
|---|---|---|---|
| Peter Schmeichel | Bramkarz | Mistrz Europy 1992, 5x mistrz Anglii | 129 |
| Michael Laudrup | Pomocnik | Mistrz Europy 1984 (półfinał), gwiazda Barcelony i Realu | 104 |
| Brian Laudrup | Pomocnik/Napastnik | Mistrz Europy 1992, Puchar Konfederacji 1995 | 82 (21 bramek) |
| Kim Vilfort | Pomocnik | Mistrz Europy 1992 (gol w finale) | 77 (14 bramek) |
Struktura i zarządzanie
Za funkcjonowanie reprezentacji odpowiedzialna jest Duńska Unia Piłkarska (DBU). Od 1904 roku należy do FIFA, a od 1954 do UEFA. To jeden z najstarszych związków piłkarskich w Europie, co pokazuje długą tradycję futbolu w tym skandynawskim kraju.
Selekcjonerem reprezentacji od 24 października 2024 jest Brian Riemer. Przed nim funkcję tę pełnił Kasper Hjulmand, który poprowadził Danię do półfinału Euro 2020 i zbudował solidny, dobrze zorganizowany zespół.
Styl gry i filozofia
Reprezentacja Danii w piłce nożnej przez lata wypracowała rozpoznawalny styl. Na Euro 1992 Richard Møller Nielsen postawił na żelazną defensywę z Peterem Schmeichelem w bramce i zabójcze kontrataki. Ten pragmatyczny futbol przyniósł efekt w postaci mistrzostwa Europy.
W ostatnich latach Dania ewoluowała w kierunku bardziej ofensywnego futbolu, zachowując jednocześnie solidność defensywną. Drużyna charakteryzuje się dobrą organizacją, kolektywną grą i wysokim pressem. To zespół, który potrafi rywalizować z najlepszymi w Europie, co udowodnił na Euro 2020.
W 1997 roku Dania osiągnęła historyczne trzecie miejsce w światowym rankingu FIFA – najwyższą pozycję w historii duńskiej reprezentacji
Dlaczego Dania nie powtórzyła sukcesu z 1992 roku?
To pytanie zadaje sobie wielu kibiców. Po triumfie na Euro 1992 i zdobyciu Pucharu Konfederacji w 1995 roku wydawało się, że Dania stanie się stałym bywalcem na podium wielkich turniejów. Rzeczywistość okazała się inna.
Kilka czynników wpłynęło na to, że Duńczycy nie zdołali powtórzyć baśniowego sukcesu. Po pierwsze, poziom konkurencji w europejskim futbolu stale rośnie. Po drugie, Dania jako niewielki kraj (około 6 milionów mieszkańców) ma ograniczoną bazę zawodniczą w porównaniu z gigantami jak Niemcy, Francja czy Hiszpania. Po trzecie, sukces z 1992 roku był w dużej mierze wynikiem szczęśliwego zbiegu okoliczności – idealnego momentu, zgrania zespołu i fenomenalnej dyspozycji kluczowych zawodników.
Niemniej jednak reprezentacja Danii konsekwentnie plasuje się w europejskiej czołówce. Regularne występy na mistrzostwach świata i Europy, półfinał Euro 2020, ćwierćfinał mundialu 1998 – to wszystko pokazuje, że duński futbol ma się dobrze i potrafi konkurować z najlepszymi.
Historia reprezentacji Danii to dowód na to, że w piłce nożnej wszystko jest możliwe. Od olimpijskich medali na początku XX wieku, przez baśniowy triumf w 1992 roku, aż po współczesne sukcesy – Duńczycy udowodnili, że determinacja, organizacja i kolektywna gra potrafią zdziałać cuda. Danish Dynamite wciąż potrafi eksplodować, a każdy kolejny wielki turniej przynosi nadzieję, że może właśnie tym razem Dania znów zaskoczy cały futbolowy świat.