Reprezentacja Izraela w piłce nożnej to drużyna o wyjątkowo ciekawej historii – jedyna kadra narodowa, która grała w trzech różnych konfederacjach piłkarskich. Największy sukces Izraelczycy osiągnęli w 1970 roku, występując na mistrzostwach świata w Meksyku, a wcześniej zdobyli Puchar Azji w 1964 roku jako gospodarze turnieju. Od przejścia do UEFA w 1994 roku reprezentacja Izraela wielokrotnie była o włos od awansu na wielkie turnieje, przegrywając kwalifikacje przez pojedyncze bramki czy różnicę goli.
Reprezentacja Izraela w piłce nożnej – kto gra obecnie w kadrze narodowej
Kadra narodowa łączy zawodników występujących w europejskich ligach z piłkarzami grającymi w izraelskiej Ligat ha’Al. Pełną listę piłkarzy reprezentujących Izrael w obecnym cyklu rozgrywkowym znajdziesz w zestawieniu poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Mundial 1970 – jedyny w historii występ na mistrzostwach świata
Jedyna azjatycka reprezentacja na meksykańskiej imprezie zanotowała porażkę z Urugwajem, ówczesnym zdobywcą Copa America oraz zremisowali ze Szwedami i mistrzami Europy Włochami. Te dwa remisy pokazały, że Izrael potrafił konkurować z najlepszymi, choć awans z grupy pozostał poza zasięgiem. Mundial 1970 pozostaje do dziś największym osiągnięciem reprezentacji Izraela na arenie międzynarodowej.
Był to pierwszy i jedyny do tej pory start reprezentantów Izraela w mistrzostwach świata. Występ w Meksyku otworzył izraelskim piłkarzom drzwi do europejskich klubów – po mundialu kilku reprezentantów zdecydowało się na transfer do najlepszych lig Starego Kontynentu, co znacząco wpłynęło na rozwój izraelskiej piłki.
W 1968 roku piłkarze Izraela po raz pierwszy zagrali na Igrzyskach Olimpijskich, a w 1976 roku kolejny raz udało się im awansować do Igrzysk Olimpijskich. Wszystkie trzy mecze w grupie zakończyły się remisem, po wyjściu z grupy ulegli Brazylii 1-4.
Triumf w Pucharze Azji i dominacja w latach 60.
Od 1956 do 1968 roku czterokrotnie stawała na podium w Pucharze Azji. Szczytowym osiągnięciem było zdobycie głównego trofeum w 1964 roku, kiedy Izrael był gospodarzem turnieju. Ponadto dwa razy przegrywała w finale z Koreą Południową, co pokazuje dominację tej drużyny w azjatyckiej piłce tamtych lat.
Sukces w Pucharze Azji 1964 pozostaje jedynym wielkim trofeum w historii reprezentacji. Lata 60. i początek 70. to złota era izraelskiej piłki – kadra regularnie rywalizowała z najlepszymi drużynami Azji, a następnie potwierdziła swoją klasę na arenie światowej podczas mundialu w Meksyku.
Wędrówka przez konfederacje – od AFC przez OFC do UEFA
Reprezentacja Izraela w piłce nożnej od 1929 roku jest członkiem FIFA, do 1974 roku należała do AFC, później do OFC, a w 1994 roku została przyjęta do UEFA. Ta niezwykła podróż przez różne konfederacje wynikała z przyczyn politycznych. W 1974 roku Izrael został wykluczony ze struktur Azjatyckiej Federacji Piłkarskiej – propozycję Kuwejtu w tej sprawie poparło 17 państw, a 13 było przeciwnych, ponieważ kraje arabskie nie chciały grać z Izraelem.
Po wykluczeniu z AFC Izrael przez dwie dekady rywalizował w konfederacji oceanicznej OFC. Eliminacje do Mistrzostw Świata 1990 roku rozpoczęli w grupie Oceanii, w fazie grupowej wyeliminowali Nową Zelandię i Australię. W fazie play-off odpadli z reprezentacją Kolumbii, po jedynej straconej bramce w wyjazdowym spotkaniu. Przejście do UEFA w 1994 roku oznaczało znacznie trudniejszą konkurencję, ale też regularną możliwość mierzenia się z europejską czołówką.
| Okres | Konfederacja | Największy sukces |
|---|---|---|
| 1929-1974 | AFC (Azja) | Puchar Azji 1964, Mundial 1970 |
| 1974-1994 | OFC (Oceania) | Blisko awansu na MŚ 1990 |
| od 1994 | UEFA (Europa) | Wielokrotnie blisko awansu na ME i MŚ |
Legendy reprezentacji Izraela – Mordechai Spiegler i inni
Mordechai Spiegler – król strzelców
Mordechai Spiegler jest najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Izraela, który zdobył 33 bramki w 83 meczach między 1963 a 1977 rokiem. Został wybrany izraelskim piłkarzem roku rekordowe cztery razy, w latach 1967/68, 1968/69, 1969/70 i 1970/71. W 1972 roku przeniósł się do Paris FC i w pierwszej lidze francuskiej regularnie zdobywał bramki.
Avi Cohen – triumfator Ligi Mistrzów
Obrońca Avi Cohen występował w Liverpoolu i zdobył z tym klubem Mistrzostwo Anglii i Puchar Ligi Mistrzów. Jest do tej pory jedynym Izraelskim piłkarzem z tytułem najwyższych europejskich rozgrywek. Sukces Cohena w barwach The Reds na przełomie lat 70. i 80. pozostaje nieosiągalnym osiągnięciem dla kolejnych pokoleń izraelskich piłkarzy.
Piłkarze w europejskich ligach
W 1972 roku Szemu’el Rosenthal przeszedł do Borussii Monchengladbach, występując w pierwszej Bundeslidze zaliczając dwanaście spotkań. Giora Spiegel w 1973 dołączył do Strasbourga a później grał w Olimpique Lyon. W lidze francuskiej rozegrał ponad sto meczów.
Najbardziej rozpoznawalny Izraelski piłkarz lat 80 i 90 Ronny Rosenthal występował także w Liverpoolu oraz w wielu innych europejskich klubach. Kolejnym znanym przypadkiem był utalentowany ofensywny pomocnik Eli Ohana, odnosił sukcesy w KV Mechelen, a później reprezentował barwy portugalskiego klubu S.C Braga.
Współcześni mistrzowie – Benayoun, Berkovic i Zahavi
Eyal Berkovic w roku 1996 został wypożyczony do angielskiego FC Southampton, który bardzo dobrze spisywał się w Premier League i na dłużej zagościł w tej lidze. Berkovic to jeden z najbardziej utalentowanych izraelskich pomocników w historii, który udowodnił, że reprezentanci tego kraju potrafią konkurować w najlepszych ligach Europy.
Według stanu na 1 listopada 2021 roku Josi Benajun i Tal Ben Chajjim mają odpowiednio 101 i 95 występów reprezentacyjnych, a Eran Zahawi strzelił 33 bramki w barwach reprezentacji Izraela. Yossi Benayoun przez lata był liderem kadry i gwiazdą takich klubów jak Liverpool czy Chelsea, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych izraelskich piłkarzy na świecie.
Eran Zahavi został nazwany izraelskim piłkarzem roku dwukrotnie (2013 i 2014) i był najlepszym strzelcem izraelskiej Premier League przez trzy kolejne sezony, w 2013–14 (29 goli), 2014–15 (27 goli) i 2015–16 (35 goli – rekord wszech czasów ligi).
W grudniu 2014 roku Zahavi pobił rekord izraelskiej Premier League w strzelaniu w kolejnych meczach, zdobywając bramkę w 18. meczu z rzędu. Zahavi kontynuował karierę w europejskich ligach, występując między innymi w PSV Eindhoven, gdzie regularnie strzelał bramki w Eredivisie.
Blisko wielkiego przełomu – bolesne porażki w eliminacjach
W eliminacjach do MŚ 1994 Izrael pokonał 3:2 Francję na Parc des Princes w Paryżu – jeden z najbardziej prestiżowych wyników w historii kadry. Wygrali jeden mecz w wyjazdowym spotkaniu z Francją. W dużej mierze z tego względu Francuzi nie zakwalifikowali się do Mistrzostów Świata. To zwycięstwo pokazało, że reprezentacja Izraela potrafi pokonać europejską czołówkę, choć ostatecznie sama nie zdołała awansować do USA.
Udanymi eliminacjami były kwalifikacje do Mistrzostw Europy 2000 roku, pamiętnym meczem wtedy było spotkanie z Austrią zwyciężone aż 5-0. Eliminacje mistrzostw świata w 2002 roku to niemal kopiuj wklej z poprzednich kwalifikacji – reprezentacja Izraela wywalczyła trzecią lokatę, a remis i gol Austriaka Andreasa Herzoga w 91. minucie spowodowały, że to Austria walczyła dalej o udział w MŚ.
Kilkanaście lat później Herzog został selekcjonerem samego Izraela – piłkarski los lubi takie zwroty akcji. Historia z Herzogiem doskonale ilustruje, jak blisko wielkich turniejów bywała reprezentacja Izraela – często dzieliły ją od sukcesu minuty czy pojedyncze bramki.
Aktualna sytuacja i wyzwania reprezentacji
Ze względu na sytuację polityczną, domowe mecze w ostatnich cyklach rozgrywkowych (2023–2024) nierzadko odbywały się na neutralnych terenach, głównie na stadionach na Węgrzech. To dodatkowe utrudnienie dla kadry, która nie może korzystać z atmosfery własnego boiska i wsparcia kibiców w kluczowych meczach eliminacyjnych.
Przynależność do europejskiej federacji UEFA od 1994 roku otworzyła drzwi do regularnej rywalizacji z najlepszymi drużynami Europy, co jest nieocenione dla rozwoju tej męskiej drużyny narodowej i jej piłkarzy. Mimo że konkurencja w UEFA jest znacznie trudniejsza niż w poprzednich konfederacjach, regularne starcia z europejską czołówką pozwalają izraelskim piłkarzom podnosić swój poziom.
Największe sukcesy i statystyki reprezentacji Izraela
| Kategoria | Rekord/Osiągnięcie |
|---|---|
| Najwięcej meczów | Yossi Benayoun – 101 występów |
| Najlepszy strzelec wszech czasów | Mordechai Spiegler i Eran Zahavi – po 33 bramki |
| Największy sukces | Mundial 1970 w Meksyku |
| Jedyne trofeum | Puchar Azji 1964 |
| Najwyższe zwycięstwo | 5-0 vs Austria (eliminacje ME 2000) |
| Triumfator Ligi Mistrzów | Avi Cohen (Liverpool 1981) |
System ligowy i rozwój piłki w Izraelu
Mistrzostwa Izraela w piłce nożnej rozgrywane są od 1931 roku. Obecnie rozgrywki odbywają się w wielopoziomowych ligach: Ligat ha’Al, Liga Leumit, Liga Alef oraz niższych klasach regionalnych. Liderem klasyfikacji jest Maccabi Tel Awiw, który zdobył 25 tytułów mistrzowskich.
Izraelska ekstraklasa Ligat ha’Al to najwyższa klasa rozgrywkowa, w której występuje 14 drużyn. System ligowy zapewnia klubom możliwość gry w europejskich pucharach – mistrz Izraela kwalifikuje się do eliminacji Ligi Mistrzów, a kolejne zespoły mogą zagrać w Lidze Europy. To motywuje kluby do inwestowania w młodych zawodników, którzy następnie zasilają reprezentację narodową.
Przyszłość reprezentacji Izraela w piłce nożnej
Reprezentacja Izraela wciąż czeka na przełom, który pozwoliłby jej po raz pierwszy od 1970 roku zagrać na wielkim turnieju. Eliminacje do kolejnych mistrzostw świata i Europy pokazują, że kadra jest w stanie rywalizować z europejskimi drużynami, choć brakuje jeszcze tego ostatniego kroku do awansu.
Doświadczenie zdobyte w UEFA, regularnie grający w europejskich ligach zawodnicy oraz stabilny system szkoleniowy w kraju dają nadzieję, że reprezentacja Izraela w najbliższych latach może wreszcie przełamać klątwę i zakwalifikować się na mistrzostwa Europy lub świata. Historia tej kadry pokazuje, że izraelscy piłkarze potrafią konkurować z najlepszymi – teraz potrzebują odrobiny szczęścia i konsekwencji, by znów zagrać na wielkiej scenie.